Heel veel Nederlanders kampen met een fobie of angststoornis. Een angst waarvan je weet dat die niet reëel is, maar die toch je hele leven beheerst. Een leven vol angst. Een leven van strijd met jezelf, met depressies en met de medische wereld. En de oplossing? Die zit niet in medicijnen of in elke week een uurtje praten met de psycholoog. De oplossing zit in jezelf. In acceptatie, begrip en de juiste therapie. NLP, Neuro Linguïstisch Programmeren, biedt hierbij een handvat. Want eigenlijk hoef je alleen je brein maar te herprogrammeren. En inderdaad, dat is zo makkelijk als het klinkt.

‘Kom op, even streng voor jezelf’, of ‘geef jezelf een schop onder de kont’. Het is zo makkelijk om iemand met een angst op die manier toe te spreken. Hoe vaak heb ik het wel niet gehoord, of tegen mezelf gezegd… Maar doe het niet, zeg dit soort dingen niet tegen iemand met een fobie. Iemand met een angst die niet reëel is - en dat weet de patiënt zelf meestal ook heel goed – ontwikkelt ook vaak een angststoornis. Dan is de angst overheersend en staat het hele leven in het teken van die angst. De angst is altijd aanwezig. Dag en nacht. Rationeel is een schop onder de kont vast een goed medicijn. En bij sommige mensen werkt het om een probleem of angst te ondermijnen met een streng woordje. Maar, en dat ‘maar’ gaat veel klinken in dit betoog, bij iemand met een fobie of angststoornis hebben al die woorden en goede bedoelingen geen enkele zin.

Levensgenieters
Het leven anno 2011 is prachtig. Alles mag, alles kan en laten we eerlijk wezen; in Nederland hebben we het gewoon hartstikke goed. Levensgenieters kunnen optimaal uit het leven halen wat er in zit. Maar mensen die hier in belemmerd worden, bijvoorbeeld door een fobie, botsen altijd tegen die mogelijkheden aan. Want je kúnt zo veel, maar dúrft niet. En om je heen worden wereldreizen gemaakt, opleidingen gevolgd en spreekwoordelijke grenzen verlegd. Maar jij zit vast in je angst, vast in je vicieuze cirkel en vast in het leven dat je zo moe maakt.

De eerste stap richting een oplossing: erkenning. Geef toe dat je bang bent, geef toe dat je een probleem hebt en beter nog; geef je over aan dat probleem. Het lucht op als je niet meer vecht met jezelf en de ontkenningsfase. En het lucht zelfs op als je familie, vrienden en collega’s vertelt waar je zo mee worstelt. Herkenning hoef je niet te verwachten, maar begrip is al een hele winst. En die eerlijkheid, dat is zo fijn. Gewoon open kaart spelen wanneer je iets afzegt, wanneer je niet mee op die wereldreis durft of wanneer je een weekend depressief in bed hebt doorgebracht. Speel geen spel. Want de tegenstander ben je zelf, en van jezelf kun je winnen noch verliezen.

Medicijnen
Het zal niet verbazen dat ik, de auteur, deze tekst uit eigen ervaring schrijf. De ervaring van een bijna dertigjarige Brabantse. Want dat ben ik. Ruim tien jaar geleden belandde ik in het traject van hulpverlening. En meteen werden medicijnen voorgeschreven. Angstremmers en antidepressiva. Hoppa, een flinke dosis er in, schijt aan de bijwerkingen, eerst zorgen dat de panische angst en paniek worden getemperd. Nu, tien jaar later dus, raad ik iedereen aan: Niet doen! Niet structureel in ieder geval. Word geen slaaf van de medicijnen, maar realiseer je dat die medicijnen alles onderdrukken en dat je met wat voor therapie niet meer tot de bodem van je probleem kan komen. Natuurlijk geeft het rust, je wordt er tenslotte moe, futloos en een tikkie stoned van. Maar wil je niet naar de kern van je problemen? Wil je niet ontdekken waar het vandaan komt? En vooral: wil je niet werken aan herstel, in plaats van verzinken in de (eeuwige?) rol van patiënt en medicijnverslaafde?

Herken en erken je probleem. En ga dan praten. Heel veel praten. Met je huisarts, met een therapeut bij wie je je goed voelt en bij wie je al bij het eerste consult denkt ‘ja, jij straalt rust uit, jij kunt wel eens het steuntje in mijn rug worden’. Maar vooral wil ik aanraden – wederom uit eigen ervaring – zoek een NLP-coach. Een trainer die je alles bij kan brengen op het gebied van Neuro Linguïstisch Programmeren. Eén van mijn belangrijkste lessen bij NLP: realiseer je dat niet elke fobie of angststoornis een aanleiding hoeft te hebben. Of wat lomper gezegd: je hoeft niet in je jeugd verkracht te zijn om een trauma te hebben. Trauma’s kunnen door de kleinste dingen ontstaan. Door de meest onschuldige dingen ook. Als jouw moeder vroeger– lief en goedbedoeld – zei dat je goed moest opletten als je naar school liep, kan een kinderbrein daar onbewust een straatvrees door creëren. En ‘goed je best doen schatje’ kan door een overgevoelig kind dusdanig worden verwerkt dat het een faalangst ontwikkelt.

Naakt
Mijn eigen lijst met therapeuten is bijna een A4’tje lang. De lijst van teleurstellingen ook. Tot ik begin dit jaar volledig ben ingestort en alle muren omvielen. De muur van je-beter-voordoen-dan-je-bent. De muur van stoere-meid-met-een-grote-mond. De muur van leugentjes-die-verbloemen-waarom-je-eigenlijk-niet-durft. En al die andere muren. Niets stond nog overeind, ik stond kaal, naakt en bibberend in een grote lege vlakte die het leven heet. Alleen. Met al die vrienden en familie om me heen, maar toch moederziel alleen.

Eén voordeel: ik moest opnieuw beginnen. Helemaal opnieuw, met het fundament. Een nieuwe start, hoe vaak hoor je mensen hier niet over? NLP is hierin een perfecte gids. En iedereen kan het, iedereen heeft het in zich. NLP is zo akelig logisch en simpel dat je aanvankelijk argwanend bent. Tot je merkt wat er gebeurt. Tot je ziet hoe je anders tegen dingen aan gaat kijken en hoe je kijk op het hele leven en alle mensen om je heen verandert. NLP dwingt je om jezelf door en door te leren kennen. NLP brengt je zelfkennis. Zelfrespect. Zelfreflectie. Heel veel van je ‘zelf’. En al naar gelang je probleem of problemen, past een NPL-coach het programma daar op aan. En zoals eerder al beschreven: de oplossing zit in jezelf. Altijd. De truc is daar bij te komen. En vervolgens die oorzaak aan te pakken. Door je hersenen te herprogrammeren kun je vrijwel alles oplossen. En voor de sceptici onder ons: herprogrammeren gaat niet gepaard met stroomstoten, zweverig gedoe of paranormaal geneuzel. Nee, het herprogrammeren van je hersenen gebeurt middels oefeningen. En het herhalen van die oefeningen. Inderdaad, zo simpel is het. In theorie, en bijna altijd ook in de praktijk.

Mijn NLP-coach staat helemaal onderaan mijn A4’tje van therapeuten. Ik hoop en verwacht dat zij de rij sluit en sluitend houdt. En ik hoop en verwacht niet ooit helemaal angstvrij te worden, maar wel dat mijn problemen hanteerbaar en leefbaar zijn. Een globetrotter hoef ik niet te worden, maar gelukkig zijn met wie ik ben zou al een godsgeschenk zijn.

Met mijn dokter ben ik inmiddels de medicatie aan het afbouwen. Omdat ik het wil. De afkickverschijnselen bewijzen eens te meer hoe zwaar die medicijnen zijn. Eigenlijk ben ik al tien jaar harddrugsverslaafde. Mijn NLP-coach ondersteunt me ook. En geeft me tips om de dagen door te komen, om te kunnen functioneren en om mezelf te leren kennen. Daarin biedt ze slechts handvaten. Want de oplossing ligt in mezelf. Altijd.
Of val ik nu in herhalingen?

Reageren?