Hoe merk je dat en wat moet je dan doen? In onderstaand artikel wil ik hier meer over vertellen.

De schildklier is een vlindervormig orgaan in de hals

onder het strottenhoofd, dat de hormonen produceert die nodig zijn voor de groei, de ontwikkeling van het verstandelijk vermogen en voor vele andere levensprocessen in het lichaam.

De ziekten van de schildklier kun je onderverdelen in twee groepen :

- Stoornissen in de werking en
- Stoornissen in de omvang van de klier.

Als de schildklier

te hard werkt, spreekt men van hyperthyreoïdie, maakt de schildklier onvoldoende hormonen dan spreekt men van hypothyreoïdie. Een te grote schildklier wordt een struma genoemd. Vaak komen stoornissen in werking en omvang samen voor.

Komt dit nu vaak voor?

Bij ongeveer 1 á 2% van de bevolking is er sprake van een schildklieraandoening. Een te snel werkende schildklier komt vooral voor bij vrouwen ( 4 maal vaker dan bij mannen ), meestal in de leeftijd tussen 25 en 50 jaar. Een te langzaam werkende schildklier is meer een ziekte die voorkomt op oudere leeftijd. Daarnaast bestaat er bij ongeveer 1 op de 3000 kinderen een aangeboren vorm van een te langzaam werkende schildklier.

Hoe ontstaat een schildklieraandoening?

De meest voorkomende oorzaak van een te snel werkende schildklier is de ziekte van Graves. Hierbij werkt de gehele schildklier te hard. Door een stoornis van het afweersysteem worden antistoffen aangemaakt die de werking van de schildklier stimuleren. Waarschijnlijk is de aanleg tot deze afweerstoornis erfelijk bepaald en wordt de aandoening uitgelokt door uitwendige factoren, zoals een infectie. Roken heeft geen invloed op het ontstaan van een te snel werkende schildklier, maar lijkt de kans op uitpuilende ogen ( een typisch verschijnsel ) te verhogen.

Een te snel werkende schildklier kan ook ontstaan doordat gedeelten van de schildklier niet meer op de normale regelmechanismen reageren en vanuit zichzelf te veel schildklierhormonen gaan produceren. Deze gebieden zijn vaak als knobbeltje te voelen, zij zorgen ervoor dat de schilklier onregelmatig is vergroot. Ook hiervan is de oorzaak niet helemaal duidelijk. In landen en streken met een tekort aan jodium ( in de voeding ) komt deze vorm van een te snel werkende schildklier duidelijk vaker voor.
Een te langzaam werkende schildklier is meestal een gevolg van een onopgemerkte schildklierontsteking.

Een andere belangrijke oorzaak is een eerder doorgemaakte behandeling voor een te snel werkende schildklier, waarbij na jaren blijkt dat te veel schildklierweefsel verloren is gegaan. Naast specifiek schildklierremmende geneesmiddelen kunnen ook andere medicijnen zoals : lithium of interferon de werking van de schildklier remmen. Extreme tekorten aan jodium hebben hetzelfde effect. Andere meer zeldzame oorzaken voor een te langzame werking zijn kwaadaardige aandoeningen van de schildklier.

Wat zijn de verschijnselen?

Omdat de schildklierhormonen een rol spelen bij zeer veel processen in het lichaam, kunnen bij een te snel werkende schildklier veel soorten klachten en verschijnselen ontstaan, die in wisselende mate optreden  zoals :

- Hartkloppingen
- Snelle polsslag
- Beven
- Rusteloosheid
- Zenuwachtigheid
- Emotionele labiliteit
- Transpireren
- Vermoeidheid
- Slapte
- Kortademigheid
- Spierpijn
- Toegenomen eetlust
- Gewichtsverlies
- Bij de ziekte van Graves – uitpuilende ogen.

Ook bij een te langzaam werkende schildklier lopen de verschijnselen uiteen zoals :

- Vermoeidheid
- Kouwelijkheid
- Traagheid
- Dementie
- Hese stem
- Psychische veranderingen
- Gewichtstoename
- Spierzwakte
- Trage polsslag
- Obstipatie
- Gewrichtsklachten

Als zich veel van deze klachten gezamenlijk voordoen, bestaat er waarschijnlijk een schildklieraandoening.

Hoe wordt de diagnose gesteld ?

In het begin kunnen de klachten die passen bij een te snel werkende schildklier ( nog ) gering zijn, waardoor de huisarts de ziekte niet herkent, maar daarna zal hij meestal snel een vermoeden hebben. Naast de eerdere klachten of verschijnselen, en al of niet zichtbare afwijkingen zoals een struma of uitpuilende ogen, kan een eenvoudig bloedonderzoek de diagnose bevestigen. Om te kunnen onderscheiden om welke vorm van een snel werkende schildklier het gaat, zal de huisarts daarna de patiënt verwijzen naar een internist. In geval van een te langzaam werkende schildklier zal meestal aanvullend onderzoek plaats vinden, onder andere naar hart en vaataandoeningen.

Hoe wordt het behandeld?

De behandeling van schildklierziekten is niet eenvoudig. De behandeling van een te snel werkende schildklier zal in de eerste plaats bestaan uit het remmen van de schildklierwerking. Dit kan door een lage dosis schildklierremmende medicijnen te geven, en dit indien nodig aan te passen. Bij een te langzaam werkende schildklier ten gevolge van een schildklierontsteking bestaat de behandeling uit het aanvullen van het tekort met tabletten die het schildklierhormoon levothyroxine bevatten.

Onbehandeld leidt een te snel werkende schildklier tot algehele uitputting met sterke vermagering, met kans op een onregelmatige hartslag en hartfalen. Met een te langzaam werkende schildklier die met een juiste hoeveelheid schildklierhormoon is gecorrigeerd, is op zich goed en normaal te leven.

Reageren?