Je weet vast nog wel dat er in de Griekse oudheid verschillende poleis of stadstaten bestonden. Die deelden min of meer dezelfde cultuur, maar hadden toch hun eigen bestuur. Ze waren zelfstandig. Dat was ook lang het geval in het land dat we nu Italië noemen.

Rond 1500 bestond Italië nog uit verschillende koninkrijken, zoals Napels, en stadstaten zoals Milaan en Venetië. Je was dus in die tijd een Milanees, een Venetiaan of een Romein. Maar geen Italiaan! Pas eeuwen later zijn al deze landjes en steden verenigd tot de eenheidsstaat Italië. Florence was ook zo'n stadstaat met een eigen bestuur. Het was een belangrijk machtscentrum in de streek Toscane. De stad werd goed verdedigt en had veel invloed op de zwakkere steden in de omgeving. Florence verdiende veel aan de handel en had ook nog een eigen munt: de gouden florijn. Ook inden de Florentijnen belasting van de inwoners van alle steden in de buurt, en zo verdienden ze nog meer geld.

De republiek Florence

Florence was een republiek. Dat betekent dat de machthebbers niet uit een koninklijke familie kwamen, maar dat het bestuur werd gekozen of benoemd. Maar niet iedereen kon gekozen of benoemd worden. Alleen als je lid was van een rijke familie, kon je een belangrijke positie in de stad krijgen. Meestal was het de Signoria, de regering, die de knopen doorhakte. Ook als je een hoge positie in de kerk had, was je machtiger dan anderen. Toch hadden ook de gewone burgers invloed. Dat hadden ze te danken aan de stadraad, een gekozen bestuur waarin Florentijnen uit alle lagen van de bevolking konden meebeslissen. Al met al was Florence dus geen echte democratie. De Florentijnse politiek leek erg op die van de republiek Rome uit de oudheid.

Een bloeiend middelpunt

Florence profiteerde van de handel met verre streken. Via de haven van Pisa brachten kooplieden handelswaar mee uit bijvoorbeel Arabië, zoals specerijen en stoffen. De handel beïnvloedde het leven in Europa. Mensen gingen exotischer eten en ook de mode veranderde. Rijke Florentijnen leidden dankzij de welvaart een luxe leven. De belangrijke families woonden in prachtige paleizen. Leden van de bankiersfamilie De Medici bijvoorbeeld, speelden een grote rol in Florence. Zij hadden de hoogste functies in het bestuur en lieten maar al te graag aan andere families zien hoe voornaam en kunstzinnig hun familie was. Kunstenaars, wetenschappers, schrijvers en filosofen waren er kind aan huis. Ze werden gewaardeerd omdat ze een belangrijke bijdrage leverden aan het aanzien van de stad.

Terug naar de oudheid

Al in de 14e en 15e eeuw waren het vooral schrijvers en architecten geweest die de Romeinen en Grieken hadden herontdekt. De stijl uit de middeleeuwen lieten ze achter zich. Je kunt je voorstellen dat dat werd versneld door vele beelden, gebouwen en voorwerpen die in Italië uit de oudheid waren overgebleven. Deze herontdekking noemen we de renaissance. Het hoogtepunt van de renaissance lag aan het begin van de 16e eeuw. Toen maakten de grote meesters hun wereldberoemde werken. Kunstenaars als Da Vinci, Michelangelo en Botticelli kregen belangrijke opdrachten van families zoals die van De Medici.

Verdieping en verspreiding

De herontdekking van de oudheid zorgde voor een nieuwe kijk op de mens. De nadruk in het denken lag niet meer alleen op God en het geloof, zoals in de middeleeuwen. Steeds meer kwam de humanitas, de mens en zijn handelen, centraal te staan. Dit individualisme had grote gevolgen voor de kunst. Vanaf ongeveer 1530 bereikte de renaissance ook het noorden van Europa. Daar waren de ontwikkelingen in Italië met grote interesse gevolgd. Kunstenaars uit andere delen van Europa maakten reizen door het land om zich te laten inspireren. Zij leerden nieuwe technieken en keerden vol nieuwe ideeën terug.

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.