Wat zijn aften?

Aften zijn kleine pijnlijke zweertjes van het mondslijmvlies. Doorgaans hebben ze een doorsnede van drie tot acht millimeter maar in uitzonderlijke gevallen treden er ook grote aften op, met een doorsnede van een tot tweecentimeter. De aft, of afte zoals ze ook wel genoemd wordt, kan voorkomen op het wangslijmvlies, aan de binnenkant van lippen, op het tandvlees en zelfs op de tong. De aften zijn grijswit of geel met een rode ontstoken rand. Vooral bij het eten van zuur of pikant voedsel kunnen ze erg zeer doen.

Aften komen zowel bij volwassen als bij kinderen voor. Aften komen meer voor bij vrouwen dan bij mannen. De wetenschappelijke naam is Stomatitis aphthosa.

Waarom heb ik aften?

Vreemd genoeg is nog niet heel goed bekend waarom we aften krijgen. Wel zijn er strenge vermoedens dat het samenhangt met onder meer:

Vitaminetekort (foliumzuur)
Slechte mondhygiëne
Slaapgebrek
Erfelijke factoren
Bepaalde irussen en bacteriën
Verminderde weerstand
Mondletsel (buiten in je wang, te harde tandenborstel)
Hormonale veranderingen
Stress
Gebruik van geneesmiddelen
Menstruatiecyclus
Intolerantie voor bepaalde voedingstoffen (gluten, pikant eten)
Schuimmiddel in tandpasta

De verschillende onderzoeken spreken zich echter tegen op dit gebied. Waar het ene onderzoek zeker weet te melden dat het schuimmiddel in tandpasta de hoofdoorzaak is kunnen andere onderzoeken dit resultaat weer niet reproduceren. Een eenduidige reden is dan ook niet te geven.

Wel is het zinvol deze lijst goed door te kijken als je (veel) last van aften hebt en te kijken of er dingen opstaan die ook op jou van toepassing zijn.

Klachten en symptomen

Aften doen zich gelden als pijnlijke plekken in de mond. Soms is er sprake van slechts een aft maar in sommige gevallen kun je er een aantal tegelijkertijd krijgen. Door gebruik te maken van een spiegel zie je vanzelf de wittige enigszins gezwollen plekken (som met een rode rand eromheen) ontdekken. Afhankelijke van de plek in de mond, dien je soms een ander te vragen om te kijken.

Aften komen heel veel voor: ruim twintig procent volwassenen heeft wel eens last van aften. Als je ze eenmaal hebt gehad, is de kans groot dat je er vaker last van zal hebben.

Behandeling van aften!

In veruit de meeste gevallen verdwijnen aften vanzelf binnen enkele weken, al kun je stellen dat de genezing langer duurt als de aft groter is. Bij hele grote aften kan dat een half jaar zijn! Het is aan te raden om voorzichtig te zijn met de inname van met zuur en pikant voedsel tijdens de genezingsperiode.

Er is geen enkel bekend medicijn tegen aften.

Wel worden goede resultaten bereikte met citroensap. Pers een verse citroen uit. Doe hier vier delen water en één deel suiker bij en warm het even op in de magnetron. Ook goed bij verkoudheden.

Moet ik een arts raadplegen?

Doorgaans niet. Zoals gezegd komen ze veel voor en gaan ze vanzelf weer weg. Zijn ze echter heel groot, heb je er heel veel of komen ze frequent terug, dan dien je je huisarts in te schakelen. Vergeet niet dat aften een sterke samenhang hebben met verminderde weerstand.

Hoe kan ik de verschijnselen verzachten

Corsodyl mondspoeling

Gorgelen met een desinfecterende mondspoeling.
Gorgelen en spoelen met kamillethee.
Gorgelen en spoelen met zout water (is wel pijnlijk).
Aanstippen met een pijnstillende vloeistof, zoals lidocaïne.
Behandeling met Prednison.
De pijn kan enigszins worden tegengegaan door paracetamol (bij heftige pijnen) en voor kinderen ook met een waterijsje.

Hoe kan ik aften voorkomen?

Omdat we de exacte reden waarom aften ontstaan niet weten, is er geen eenduidig antwoord op deze vraag te geven, maar er zijn wel een aantal algemene tips te geven:

Zorg voor een goede mondhygiëne, poets echter niet te hard.
Gebruik bij voorkeur tandpasta zonder natriumdodecylsulfaat (schuimmiddel), zoals Zendium en Parodontax.
Eet afwisselend en gevarieerd, fruit, groenten en volkoren brood.
Eet geen voedsel waar je gevoelig of allergisch voor bent.
Zorg voor voldoende rust en slaap.
Bij kinderen en volwassen kun je de aften ook aanstippen me lidocaine (apotheker). Wel eerst de aft droog deppen.
Voorkom stress en spanning.
Dagelijks minimaal een half uur sporten of wandelen.

Zijn aften besmettelijk?

Omdat we niet weten wat aften veroorzaakt, kan er ook niet zekerheid worden vastgesteld of aften besmettelijk zijn. In de literatuur wordt geen uitsluitsel gegeven over besmettelijkheid maar de meeste artsen neigen naar niet besmettelijk.