Easy sale bij Wehkamp Tot 40% korting.
http://www.wehkamp.nl/sale/

Een mars die zeer veeleisend zou blijken te zijn, maar uiteindelijk resulteerde in de ene overwinning na de andere op de Romeinen. En dat ales onder leiding van maar een man.

            De geniaalste veldtocht uit de tweede Punische Oorlog

Een waagstuk waarbij 50.000 soldaten, 8.000 paarden en 37 olifanten bij betrokken waren. Een barre tocht van meer dan 2400km, met een stuk van 212km door moeilijk begaanbaar terrein en over besneeuwde berghellingen tot hoogtes van meer dan 2750m, ondertussen bestookt door vijandige stammen. Een mars die zeer veeleisend zou blijken te zijn, maar uiteindelijk resulteerde in de ene overwinning na de andere op de Romeinen. En dit alles onder leiding van één man: Hannibal Barkas.

De route uitgestippeld
In mei van het jaar 218 v.Chr. verliet de 29-jarige Hannibal Barkas zijn legerkamp bij Cartagena aan de Spaanse zuidoostkust en begon met 60.000 man, ruim 8.000 paarden en 37 olifanten aan de mars. Aan de voet van de Pyreneeёn rebelleerde echter een deel van de manschappen toen ze beseften waar ze aan begonnen waren. Ongeveer 7.000 soldaten zouden achter blijven. De tocht over de Alpen zou uiteindelijk leiden naar Rome. Hannibal kon geen gebruik maken van de veel eenvoudigere landroute langs de Franse Riviera, omdat ter hoogte van het huidige Marseille een Griekse kolonie lag, welke tot de bondgenoten van Rome gerekend kon worden. Ook had Rome de Carthaagse oorlogsvlot reeds weggevaagd, waarmee een aanval vanuit zee onmogelijk werd. De ruim 2400km lange mars zou de enige manier zijn om Rome via de achterdeur binnen te vallen.

Waarom nam Hannibal olifanten mee
Olifanten werden bij het oorlog voeren voornamelijk als stoottroepen gebruikt: ze moesten de vijand niet alleen schrik aanjagen, maar deze ook als tanks opzij schuiven. Daarbij konden ze kleine torens op hun rug meetorsen, van waaruit schutters pijlen of speren konden verzenden- hoewel er geen sluitend bewijs is dat de olifanten van Hannibal ook daadwerkelijk zulke soldaten meedroegen. Op lange marsen bewezen olifanten hun nut als lastdieren die tien maal meer konden dragen dan bijvoorbeeld een paard. De voedselvoorziening  vormde echter een belangrijk nadeel – een olifant eet ongeveer 140 kg groenvoer per dag. Naarmate het leger grotere hoogten bereikte en de sneeuw het grazen belemmerde, leden de olifanten steeds meer honger.

Hannibals olifanten waren niet zo groot: hun schofthoogte bedroeg waarschijnlijk 2,4m. Hannibal liet ze vangen in de uitlopers van het Andesgebergte in Noord-Arfrika, waar deze dierensoort tegenwoordig uitgeroeid is. Ook beschikte hij over enkele Indische olifanten, die Carthago uit Egypte had ingevoerd.
Dat olifanten bij de Carthagers in hoog aanzien stonden, blijkt wel uit het feit dat ze zijn afgebeeld op de keerzijde van sommige munten. De kop van de munten is getooid met goden of belangrijke mensen zoals bijvoorbeeld Hannibal.

De barre tocht over de Alpen
De rivier de Rhône was het eerste obstakel waar Hannibal tegenaan liep. Alhoewel de historici van mening verschillen over het punt waar Hannibal overstak, is de Griekse geschiedschrijver Polybius, die rond 150 v.Chr. leefde, vrij duidelijk in zijn mening dat Hannibal de laagstgelegen doorwaadbare plaats koos, tussen Forques op de westoever en Arles op de oostoever. Dit punt ligt even boven de plek waar de Rhône zich voor het laatste stuk naar zee in tweeёn splitst. Het is een plek waar de rivier traag stroomt, maar tegelijkertijd ondiep en heel erg breed is, namelijk 800m.

Aan de overkant op de oostoever stond echter een Gallische stam, de Volcate, klaar om de oversteek te belemmeren. Hannibal stuurde daarom een kleine infanterie-eenheid onder bevel van zijn broer Hanno er op uit om de rivier verder stroomopwaarts op vlotten over te steken om zodoende de vijandige troepen in te kunnen sluiten.Hij legde beslag op alle boten en liet vlotten bouwen. Toen zijn voorhoede naar de overkant ging met de vlotten, merkten de Volcate pas dat ze waren ingesloten door twee legers: het ene kwam van voren onder leiding van Hannibal, het andere naderde van achter onder leiding van Hanno. Het gevolg hiervan was dat er paniek ontstond onder de Volcate stam en ze de benen namen.

Het leger trok verder langs de oostelijke Rhône-oever, noordwaarts tot aan de Drôme. Hierna boog men oostwaarts af, de uitlopers van de Alpen in. Ook hier is onzeker welke route precies genomen werd. Volgens klassieke schrijvers was het begin van het traject ten oosten van Die, wellicht bij de Col de Grimone en dat via de Col de la Traversette naar de Italiaanse Povlakte voerde. Maar ook hier zijn de historici niet helemaal zeker van en wordt deze route door sommigen in twijfel getrokken.
Meteen al aan het begin van de overtocht moest het leger een aanval van de Allobrogen, een Gallische stam, afslaan. Het leger van Hannibal verloor heel wat mankracht en paarden. Als antwoord hierop nam Hannibal diezelfde dag nog een stad in, waar hij een deel van de paarden verving door nieuwe paarden  en voorraden insloeg.

Onderweg vonden steeds schermutselingen plaats met vijandige stammen. Op de plaats waar de weg het smalst was werd het leger van Hannibal in het nauw gedreven en verloor Hannibal een groot deel van zijn troepen. Door snel ingrijpen zijnerzijds kon hij de vijand overrompelen en daarmee respect afdwingen om de verdere tocht ongestoord voort te kunnen zetten. Koude en aardverschuivingen eisten echter meer slachtoffers dan de aanvallen van vijandige stamen en veel soldaten en lastdieren vielen, door ondervoeding en gladheid in het ravijn. Het weer werkte ook niet mee, daar het reeds begin September was geworden en men geteisterd werd door sneeuw en kou. Op de negende dag van de klim bereikte het leger in de Alpen, na enkele malen te zijn verdwaald dan toch eindelijk de top. Na een rustperiode van twee dagen begon men dan toch aan de afdaling.

Ook de afdaling verliep geheel niet zonder problemen en ook tijdens de afdaling verloor Hannibal heel wat van zijn troepen. Op de twaalfde dag bleek de doorgang op het smalste deel van de afdaling volledig versperd door een aardverschuiving. Voordat men verder kon trekken, moest de weg echter eerst vrijgemaakt worden, hetgeen een hele dag in beslag nam. Onder historici is er veel discussie over de vraag hoeveel mensen van Hannibals leger uiteindelijk de gehele tocht door de Alpen hebben overleefd. Het was immers een afstand van 212km door kou en sneeuw, met infanteristen, paarden en de olifanten.

Hannibal in Rome
Op de vijftiende dag na de beklimming van de Alpen bereikte het Carthaagse leger onder leiding van Hannibal eindelijk de Povlakte. Hannibal had tegen die tijd 20.000 man verloren, maar bezat nog steeds alle 37 olifanten. Hij versloeg het Romeinse leger dat Scipio in de vlakten bij de rivier de Ticino had verzameld. Dit zou de geniaalste veldtocht uit de Tweede Punische oorlog zijn, welke deel uitmaakte van de lange machtsstrijd tussen Rome en Carthago.

15 jaren lang bestreed Hannibal de Romeinen in Italiё. Hij won drie grote en tal van kleinere veldslagen, maar ook al had hij onder de Italische stamen veel bondgenoten, het waren nooit genoeg troepen om de macht van Rome te kunnen breken. In 203 v.Chr. werd hij teruggeroepen naar Carthago, dat inmiddels belegerd werd door Scipio. Een strijd die later door Carthago verloren werd en waarbij de stad compleet verwoest is.

Het einde van Hannibal
Nadat Hannibal teruggekeerd was naar Carthago bleef de strijd voortduren, waarbij Carthago echter het onderspit moest delven. Carthago kreeg onder bepaalde voorwaarden wel vrede. In die tijd werd Hannibal gezagsdrager in Carthago, waar hij de landbouw stimuleerde. Toch had hij genoeg vijanden onder de aristocratische families. Uit angst vluchtte Hannibal en probeerde steun voor zijn strijd bij nabijgelegen koninkrijken te vinden. Daar niemand toegaf aan zijn hulpbede en Hannibal gevangenneming door Rome wilde voorkomen, sloeg hij in 183 v.Chr. de hand aan zichzelf.

Reageren?

Registreer of log in om te reageren op een artikel.