Veel mensen vallen wel eens maar het risico op valpartijen neemt toe naarmate men ouder wordt. Door voldoende te bewegen, veilig te handelen en de woning op een veilige manier in te richten, kan een bejaarde man of vrouw het risico op valpartijen verkleinen en vermijden. Bij oudere mensen zijn de gevolgen van een val vaak veel ernstiger dan bij jongere mensen, die dan een blauwe plek of een schaafwond hebben. Daarom is het van groot belang te weten hoe men het risico kan verminderen.

Wat zijn risicofactoren?

Men kan hier een onderscheid maken tussen drie factoren die een risico vormen voor valpartijen.

Factoren uit de onmiddellijke omgeving
Dit zijn zaken die een risico op vallen kunnen inhouden en die gemakkelijk vermeden kunnen worden door middel van kleine aanpassingen. Meestal zijn het dingen in de woning waar men niet echt op let en dus ook het risico er niet direct van inziet. Dit kan gaan van te weinig verlichting, gevaarlijke steile trappen, losliggende tapijten en nog tal van andere risicofactoren.

Factoren uit het persoonlijk gedrag
Dit zijn factoren uit het eigen gedrag die ertoe kunnen aanzetten om te vallen. Het bang zijn om te vallen, ook wel valangst genoemd, is een van deze factoren. Men is soms zo bang om te vallen, dat men uiteindelijk een valpartij opwekt. Ook nevenwerkingen van bepaalde medicatie kunnen uitmonden in het vallen van een persoon, men denkt hier dan vooral aan slaapmiddelen, antidepressiva en kalmeermiddelen. Soms werken mensen zelf een valpartij in de hand door zich onveilig te gaan gedragen, op sokken de trap aflopen is daar een zeer goed voorbeeld van.

Factoren van biologische aard die kunnen leiden tot een valpartij

Het hebben van evenwichtstoornissen kan leiden tot een val.
Het hebben van een te lage bloeddruk, waardoor men zich duizelig kan voelen is gevaarlijk om te vallen.
Bij gewrichtslijtage in de heupen of de knieën kan het risico toenemen.
Problemen aan de voeten zijn een oorzaak van veel vallen.
Bij een afgenomen gezichtsvermogen gaat men trager reageren, wat ook bijdraagt tot een verhoogd risico op vallen.
Wanneer de spieren niet meer zo sterk zijn doordat men te weinig beweegt.
Wanneer men geheugen- en oriëntatiestoornissen heeft (dementie).
Ook leeftijd en geslacht kunnen een rol spelen omdat de dichtheid van de botten vermindert en er klachten kunnen optreden van osteoporose.

Hoe kan men zelf terug recht komen bij een gewone ongecompliceerde val?

Rol jezelf om zodat je op je zij ligt.
Probeer op je handen en knieën te komen.
Kruip rustig naar een stevig meubelstuk om recht te komen, dit kan bijvoorbeeld een stoel of tafelpoot zijn.
Plaats een voet plat op de grond zodat je steun krijgt.
Duw je nu met beide handen en een been op en tracht recht te staan.

Wat kan men doen om het risico op valpartijen te verminderen en te vermijden?

Voldoende beweging
Dit verstevigt de spieren en bevordert het evenwicht en het uithoudingsvermogen. Twee keer per dag een kwartiertje wandelen is al voldoende voor bejaarde mensen om de spieren te verstevigen. Men gebruikt best steeds de armleuning van de stoel of sofa bij het rechtstaan of het gaan zitten.

Veilig gedrag
Jaarlijks een bezoekje brengen aan de oogarts, de bril steeds op een vaste plaats in de woning leggen of een brilkoordje gebruiken kan al een groot aantal vallen voorkomen. Stevige schoenen aan de voeten en niet op sokken rondlopen kan ook al valpartijen uit de weg gaan. Een van de belangrijkste dingen waar men moet op letten om zich veilig te gedragen is dat men zich voor niets haast, niet voor de deurbel en niet voor de telefoon. Het best gaat men tijdig naar het toilet want wanneer men zijn boodschap te lang ophoudt, moet men zich op het laatste moment haasten naar het toilet, zodat men hier weer het risico op een val vergroot.

Veilige woonomgeving