Ons leven wordt voor een groot deel bepaald door de seizoenen. We planten in de lente, we oogsten in herfst. Zelfs dieren gaan in winterslaap op basis van de seizoenen. Wat is de reden van de seizoenen: de precessie.

Maya’s en Egyptenaren

De Maya's en Egyptenaren zijn beroemd om hun uitgebreide kennis van de planeten, sterren, zon en maan. Hun architectuur werd ook gebaseerd op de stand van de sterren. Ze hielden de seizoenen bij in combinatie met de posities aan de hemel en konden daardoor ook een langjarige kalender maken. Hoe deze volkeren aan de kennis kwamen en zo precies de posities konden berekenen, is tot op heden niet bekend. Maar één ding is zeker: op basis van de toen beschikbare technische mogelijkheden waren ze eigenlijk niet in staat zulke wiskundig hoogstaande berekeningen te maken (denk maar aan het gebruik van pi, phi en de ‘gulden snede’)

Aarde

Door de astronomische vaardigheden van deze volkeren werd hen duidelijk dat er een ritme bestond in de beweging van de aarde ten opzichte van de sterren.
De positie van hun bouwwerken was ook gericht op de variaties van de stand van de aarde.
Wat ze toen nog niet wisten was dat er een reden is voor de variaties van de stand van de aarde ten opzichte van de sterren.

De aarde staat namelijk niet rechtop en draait niet in één beweging om haar as. De aarde staat in een hoek (tussen 21.5º en 24,5º), en draait om haar as, zoals een tol die vertraagt. Die schommeling noemen we precessie.
De periode van schommeling bepaalt ook onze seizoenen. Er zijn slechts twee momenten in een jaar dat de de stand t.o.v. de zon 0 is, en dat noemen de precessie van de equinoxen. Dit is globaal op 21 juni en 21 december. Vooral 21 juni is een belangrijk moment bij de oude volkeren (denk ook maar aan Stonehenge). Veel gebouwen werden zo gebouwd dat een gang, gat of afbeelding precies op dat moment door de zon belicht werd.

De totale precessie omloop verloopt zeer traag, zo’n 26000 jaar. Daardoor komen we elke 2180 jaar in een ander sterrenbeeld periode terecht (‘Age of Aquarius’). Dit heeft alles te maken wat er aan de sterrenhemel zichtbaar is. Door de precessie beweging verandert onze positie continu t.o.v. de sterren.

Sfinx

De oude volkeren wisten dit en door computerberekeningen kunnen we nu ook bepalen in wat voor sterrenbeeld de Egyptenaren hun pyramiden bouwden, namelijk in de Leeuw. Dat is waarschijnlijk ook de reden van de bouw van de sfinx (een leeuwenlichaam, waar later een farao hoofd op is gezet). De precessie was een onderdeel van de verering van de goden.

Waarom een precessie?

De reden van het ontstaan van de precessie is onduidelijk, maar er een paar theorieën:

1. De aarde is niet volledig rond en door de afplatting heeft de aantrekkingskracht van de zon ervoor gezorgd dat er een versnelling/vertraging plaatsvindt en dus een schommelbeweging.

2. De aarde heeft een metalen kern waarvan men niet kan vaststellen of het een stabiele kern is. Het kan zijn dat door de excentrische (naar buiten gerichte) krachten er een instabiliteit is ontstaan.

3. De aarde is in het verre verleden meedere malen in aanraking gekomen met andere hemellichamen. Dat kan er voor gezorgd hebben dat de as is verschoven met de precessie als gevolg.

Conclusie

De precessie is belangrijk voor ons omdat het de vier jaargetijden bepaalt. De precessie zorgt er ook voor dat de seizoenen op de continenten die verder van de evenaar afliggen meer uitgesproken zijn. Denk maar aan de midzomernacht en de winter zonder zon op de Noordkaap.

De precessie is oneindig en maakt het leven ook aangenamer. Door de wisselingen hebben we soms een witte kerst en liggen we 's zomers aan het strand. Geniet er van!